Losy tych dwóch lotniskowców japońskich są ściśle powiązane

Akagi

Ten lotniskowiec japoński budowany był jako krążownik liniowy, ale w 1922 r. prace wstrzymano, gdyż tę klasę okrętów objęły ograniczenia narzucone przez układ waszyngtoński. Dowództwo japońskiej marynarki zdecydowało się przerobić Akagi i siostrzany okręt Amagi (zniszczony podczas trzęsienia ziemi w 1923 r.) na lotniskowce.

W chwili wybuchu wojny na Pacyfiku Akagi był okrętem flagowym admirała Chuichi Nagumo i brał udział w ataku na Perl Harbor. Podczas bitwy o Midway został trafiony amerykańskimi bombami i torpedami z samolotów startujących z amerykańskiego lotniskowca Enterprise. Zginęło wówczas 2637 marynarzy i oficerów. Uszkodzenia były tak poważne, że lotniskowiec został dobity przez japońskie niszczyciele.

Kaga

Pancernik japoński zwodowany w 1921 r., rok później miał być oddany na złom, gdyż wymagały tego postanowienia waszyngtońskiego traktatu morskiego z lutego 1922r., ograniczającego tonaż okrętów liniowych. Jednakże dowództwo marynarki postanowiło przebudować pancernik na lotniskowiec, co uratowało okręt, który w 1930 r. rozpoczął służbę. W latach 1935-38 został poddany modernizacji, w której wyniku zwiększono długość pokładu startowego do 247,7 m i zmniejszono liczbę dział kal. 203 mm z 10 do 6.

Jego wojenna kariera była krótka, ale burzliwa. Wchodził w skład 1 dywizjonu (z Akagi) floty lotniskowców dowodzonej przez wiceadmirała Chuichi Nagumo. W grudniu 1941 r. brał udział w ataku na amerykańską bazę w Pearl Harbor. W styczniu 1942 r. jego samoloty atakowały garnizon broniący Rabaulu oraz bazy australijskie na północnym- wschodnim wybrzeżu Nowej Gwinei. W lutym dokonały nalotów na Port Darwin w Australii. 4 czerwca 1942 r., w czasie bitwy o Midway, okręt trafiły 4 bomby zrzucone przez samoloty Dauntless z amerykańskiego lotniskowca Enterprise; pożar trawił lotniskowiec przez 9 godzin i o godz. 19.26 ogień dotarł do magazynów amunicyjnych, powodując wybuch, który rozerwał kadłub. Zginęło 800 z 1700 marynarzy.

Niemiecki okręt, trzeci i ostatni z serii pancerników kieszonkowych. Zwodowany 2 1934 rokur., w sierpniu 1939 r. wyszedł z Wilhelmshaven na południowy Atlantyk. Pod koniec września dowódca komandor Hand Langsdorf, otrzymał rozkaz atakowania nieprzyjacielskiej żeglugi. W ciągu dwóch miesięcy zatopił 9 statków handlowych o łącznym tonażu 50 089 BRT.

13 grudnia 1939 r. tuż po godz. 6.00 u wybrzeża Urugwaju napotkał trzy brytyjskie okręty, które zaczaiły się na niego w pobliżu ujścia La Platy: ciężki krążownik Exeter, i lekkie krążowniki Ajax i Achilles (dowódca zespołu komandor Henry Harwood). Dowódca Grafa Spee błędnie uznał dwa mniejsze krążowniki za niszczyciele i, licząc na przewagę kalibru dział swojego okrętu, wydał rozkaz otwarcia ognia. Pancernik zaczął strzelać w stronę największego okrętu Exetera, niszcząc wszystkie wieże artyleryjskie i rozniecając pożar na jego pokładzie. Exeter o godzinie 7.25 zmuszony został do wycofnia się z boju, jednakże podczas walki Admiral Graf Spee został trafiony 15 pociskami wystrzelonymi z Exetera oraz 12 z Ajaxa i Achillesa, które zabiły lub raniły 96 marynarzy.

Komandor Langsdorff zdecydował się wprowadzić okręt do neutralnego portu Montevideo, aby usunąć uszkodzenia i wymknąć się przed nadejściem większych sił brytyjskich. Rząd Urugwaju zgodził się tylko na 72-godzinny pobyt pancernika w porcie. Tymczasem do zespołu brytyjskiego dołączył krążownik Cumberland, który zastąpił uszkodzonego Exetera. 16 grudnia Langsdorff, przekonany, że u wyjścia z portu czeka na jego okręt silna eskadra, w której składzie jest lotniskowiec, uznał, iż nie zdoła przedrzeć się brytyjską blokadę. Wysłał radiogram do Berlina, pytając o instrukcję. 17 grudnia o godzinie 3.00 nadszedł rozkaz od Hitlera nakazujący zatopienie okrętu. Tego dnia wieczorem Graf Spee z niewielką załogą wyszedł w morze i w odległości 6 mil od brzegu został zatopiony. Trzy dni później komandor Langsdorff popełnił samobójstwo w hotelu w Montevideo.

Niemiecki pancernik, zamówiony w 1935 r. w hamburskiej stoczni, wraz ze swoim bliźniakiem Tirpitzem, oficjalnie miał wyporność 35 000 t, a więc zgodną z postanowieniami międzynarodowych traktatów, których sygnatariuszami były Niemcy. W rzeczywistości wyporność okrętu przekraczała 40 000 t. Zaletami nowego pancernika były duża prędkość i zasięg, potężna artyleria główna (zgrupowana w czterech wieżach) oraz nowoczesny system kierowania ogniem.

Okręt rozpoczął służbę 28 sierpnia 1940 r. i został okrzyknięty przez propagandę hitlerowską najpotężniejszym okrętem wojennym świata. Jego zadaniem było niszczenie żeglugi alianckiej wraz z pancernikami Gneisenau i Scharnhost lub swoim bliźniakiem Tirpitzem. Jednak w swój pierwszy rejs wyszedł z ciężkim krążownikiem Prinz Eugen. Podczas tego rejsu zatopił pancernik Hood- dumę Royal Navy. Jednak kilkaset kilometrów od portu w Breście został doścignięty przez silny zespół brytyjski, i zatopiony. z całej 2092 osobowej załogi uratowało się 115 marynarzy.

Kariera bojowa tego niemieckiego ciężkiego krążownika zwodowanego w 1936 r. była krótka i przeszła do historii jako jeden z nielicznych przykładów skuteczności nadbrzeżnych baterii w walce z okrętami.

W nocy z 8 na 9 kwietnia 1940 r. zespół niemieckich okrętów, w skład którego oprócz Bluchera (dowódca kmdr Heinrich Woldag) wchodził pancernik kieszonkowy Lutzow, lekki krążownik Emdem i mniejsze jednostki, usiłował pod osłoną ciemności wedrzeć się do Oslofiordu i dojść do Oslo (Norwegia). Wejście blokował fort Oscarsborg (dowódca płk. Birger Ericsen) wyposażony w 2 stare działa nazwane Aaron i Mojżesz, których obsługa dostrzegła o godz. 4.21 Bluchera i otworzyła ogień w jego stronę. Jeden pocisk kal. 280 mm trafił w mostek, a drugi podpalił pokładowy wodnosamolot.

Okręt usiłował wydostać się poza zasięg norweskich dział, ale został ponownie trafiony pociskami i dwiema torpedami odpalonymi z lądowej wyrzutni (dowódca kpt. Andersen). Krążownik z częścią załogi i pasażerów, wśród których znajdowali się funkcjonariusze Gestapo skierowani do Oslo, zatonął o 6.22. Zginęło ok. 1200 osób.

Najsławniejszy lotniskowiec amerykańskiej marynarki wojennej, brał udział w niemalże wszystkich najważniejszych operacjach bojowych na Pacyfiku. Zwodowany został 3 października 1936 r. w stoczni w Newport News. W czasie japońskiego ataku na Perl Harbor w grudniu 1941 r. uniknął zagłady, gdyż wcześniej wyszedł z ładunkiem samolotów myśliwskich dla bazy w Wake. W chwili nalotu powracał na Hawaje, a jego samoloty zdążyły wziąć udział w ostatniej fazie bitwy.

W kwietniu 1942 r. osłaniał lotniskowiec Hornet, z którego wystartowały bombowce B-25 do pierwszego nalotu na Tokio i 3 inne miasta japońskie. W czasie bitwy o Midway w czerwcu 1942 r. samoloty z Enterprise i Yorktown zatopiły japońskie lotniskowce Kaga i Sortu oraz zadały śmiertelne ciosy flagowemu lotniskowcowi Akagi i drugiemu lotniskowcowi Hiryu. 24 sierpnia 1942 r. podczas bitwy u wybrzeży wschodnich Wysp Salomona Enterprise został trafiony bombom, której wybuch wywołał gwałtowny pożar, ugaszony dopiero po wielu godzinach . Okręt mógł jednak o własnych siłach dotrzeć do Perl Harbor, gdzie przeszedł dwumiesięczny remont.

Powrócił do akcji w bitwie koło wysp Santa Cruz w październiku 1942 r., ale ponownie został trafiony japońskimi bombami. Nie naprawiono jeszcze wszystkich uszkodzeń, gdy 11 listopada wyruszył w rejon Guadalcanalu, aby odeprzeć japońską flotę. Pozostał jedynym amerykańskim lotniskowcem, a w jego hangarach było tylko 18 samolotów. 13 listopada 1942 r. samoloty startujące z jego pokładu zatopiły uszkodzony wcześniej japoński pancernik Hiei, a samoloty przeniesione na ląd i startujące z lotniska Henderson Field zatopiły lub uszkodziły wiele innych jednostek.

Od końca 1943 r. Enterprise znajdował się w awangardzie sił biorących udział w operacjach w pobliżu wysp Gilberta, Kwajalein, Truk, Nowej Gwinei, Palau, Iwodzima i Saipan. W czerwcu 1944 r. walczył na Morzu Filipińskim, a w październiku w zatoce Leyte. W czasie inwazji na Okinawę w kwietniu 1945 r., po dwukrotnym trafieniu przez samolot kamikaze, odniósł bardzo ciężkie uszkodzenia. Musiał powrócić do Stanów Zjednoczonych, aby poddać się gruntownemu remontowi i tam zastał go koniec wojny. We wrześniu 1958 r. został oddany na złom.

Pancernik (a właściwie krążownik liniowy) typu Admiral, zbudowany w 1920 r., w chwili wybuchu II wojny światowej był największym i najszybszym pancernikiem brytyjskim. Wadą okrętu było cienkie opancerzenie pokładu , nie chroniące przed bombami lotniczymi i pociskami artyleryjskimi wystrzeliwanymi z dużej odległości, gdy spadały niemal pionowo.

W lipcu 1940 r., jako okręt flagowy Force H stacjonującej w Gibraltarze, brał udział w ostrzeliwaniu floty francuskiej w porcie Mers- el- Kebir. Po modernizacji, w czasie której zainstalowano nowe działa przeciwlotnicze i radarowy system kierowania ogniem, dołączył w marcu 1941 r. do Home Fleet. 24 maja, gdy wraz z pancernikiem Prince of Wales brał udział w walce z niemieckim pancernikiem Bismarck i ciężkim krążownikiem Prinz Eugen, jeden z pocisków Bismarcka przebił pokład Hooda i eksplodował w komorze amunicyjnej. Okręt zatonął w ciągu kilku minut, a z 1419 marynarzy uratowało się tylko trzech.

Pancernik brytyjski zwodowany 21 lutego 1939 r. wszedł do służby w drugiej połowie 1940 r. Cztery pozostałe okręty tego typu (Prince of Wales, Duke of York, Anson, Howe) weszły do linii 2 1941 i 1942 r. były to jedne z najsilniej opancerzonych okrętów świata, ustępując pod tym względem jedynie japońskim pancernikom typu Yamato. Rozwijały dużą prędkość, ale ich wadą była słaba obrona przeciwlotnicza, wzmacniana dopiero w czasie służby.

King George V- flagowy okręt Home Fleet (Floty Macierzystej)- odegrał znaczącą rolę w starciu z niemieckim pancernikiem Bismarck. W maju 1943 brał udział w operacjach na Morzu Śródziemnym, a następnie został odesłany na Pacyfik. W lipcu 1945 r. ostrzeliwał obiekty przemysłowe na Wyspach Japońskich. Była to ostatnia akcja bojowa okrętów brytyjskich w czasie II wojny światowej.